Το Θέατρο του Διονύσου θεωρείται το λίκνο της ελληνικής τραγωδίας και κωμωδίας, καθώς είναι ένα από τα παλαιότερα θέατρα στον κόσμο. Βρίσκεται στους πρόποδες της Ακρόπολης, ήταν το πρώτο θέατρο που χτίστηκε από πέτρα και φιλοξένησε τη γιορτή των Μεγάλων Διονυσίων. Μάθετε τα πάντα για την ιστορία του και τι θα μπορέσετε να δείτε κατά την επίσκεψή σας.
Η είσοδος στο Θέατρο του Διονύσου περιλαμβάνεται αυτόματα στο κανονικό εισιτήριο εισόδου στην Ακρόπολη- δεν απαιτείται ξεχωριστή αγορά.
Δεν πραγματοποιούνται εκδηλώσεις ή παραστάσεις στο Θέατρο του Διονύσου. Οι εκδηλώσεις αυτές, συνήθως συναυλίες, πραγματοποιούνται συνήθως στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού, το οποίο όμως επί του παρόντος υποβάλλεται σε εργασίες ανακαίνισης που θα διαρκέσουν τρία χρόνια. Και οι δύο χώροι είναι ανοιχτοί για τους τουρίστες.
Αυτό που μπορεί να βρεθεί σήμερα είναι κυρίως τα μόνιμα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα των διαδοχικών ανακατασκευών του, από τις αρχαϊκές του καταβολές μέχρι τις ελληνιστικές και ρωμαϊκές μορφές του.
Μπορείτε να εκτιμήσετε τις πέτρινες και μαρμάρινες βαθμίδες που καθόριζαν την cavea, έναν τεράστιο χώρο θεατών που μπορούσε να φιλοξενήσει περίπου 17.000 άτομα.
Η επίσκεψη στο εσωτερικό του θεάτρου σημαίνει ότι συναντάτε τη φυσική δομή που υπήρξε μάρτυρας των έργων του Αισχύλου (ενός Έλληνα θεατρικού συγγραφέα που θεωρείται ο πρώτος μεγάλος εκπρόσωπος της ελληνικής τραγωδίας), του Σοφοκλή (ενός Έλληνα τραγικού ποιητή) και του Ευριπίδη (ενός άλλου τραγικού ποιητή αυτής της εποχής).
Το επίκεντρο της επίσκεψής σας στο αρχαιότερο θέατρο του κόσμου θα πρέπει να είναι η Προεδρία, η πρώτη σειρά, όπου διατηρούνται οι μαρμάρινοι θρόνοι που προορίζονται για τους πολιτικούς και θρησκευτικούς ηγέτες. Μπροστά τους απλώνεται η Ορχήστρα, ο κυκλικός χώρος παραστάσεων όπου τραγουδούσε και χόρευε ο χορός. Πίσω από αυτό, θα μπορέσετε να παρατηρήσετε τα θεμέλια της δομής Skene, ή αλλιώς του κτιρίου της σκηνής, που χρησίμευε ως σκηνικό και αποδυτήρια για τους ηθοποιούς.
Νωρίς το πρωί (αμέσως μετά το άνοιγμα στις 8 π.μ.) προσφέρει απαλό φως, ελάχιστο πλήθος και άνετες θερμοκρασίες. Η χρυσή ώρα αργά το απόγευμα δημιουργεί δραματικές σκιές στους σκαλιστούς μαρμάρινους θρόνους. Το μεσημέρι είναι το χειρότερο – ο σκληρός ήλιος πάνω από το κεφάλι ισοπεδώνει τις λεπτομέρειες και η καλοκαιρινή ζέστη γίνεται τιμωρητική. Τα τρίποδα και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη απαγορεύονται.
Δεν μπορείτε να καθίσετε στα αρχαία καθίσματα και τα καθορισμένα μονοπάτια περιορίζουν την ελεύθερη περιπλάνηση. Οι ανώμαλες μαρμάρινες επιφάνειες απαιτούν γερά υποδήματα. Τα αναπηρικά αμαξίδια αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις στο επικλινές έδαφος.
Το Θέατρο του Διονύσου ήταν αφιερωμένο στον Διόνυσο (ή Βάκχος στη Ρωμαϊκή μυθολογία), μια από τις πιο δημοφιλείς και σύνθετες θεότητες του ελληνικού πανθέου, που λατρευόταν ως θεός του κρασιού, της αμπέλου, της γονιμότητας, της θρησκευτικής έκστασης και του θεάτρου.
Γιος του Δία και της θνητής Σεμέλης, η λατρεία του χαρακτηριζόταν από άγριες και αχαλίνωτες τελετές(θιάσους), οι οποίες συχνά περιλάμβαναν τελετουργίες που οδηγούσαν σε μυστικιστική έκσταση. Η σχέση του με το θέατρο είναι θεμελιώδης: οι γιορτές που γίνονταν προς τιμήν του, τα Διονύσια, παρείχαν το θρησκευτικό και αστικό πλαίσιο μέσα στο οποίο γεννήθηκε και αναπτύχθηκε η ελληνική τραγωδία και κωμωδία, καθιστώντας το Θέατρο του Διονύσου τον σημαντικότερο τόπο λατρείας του στην Αθήνα.
Η προέλευση της τραγωδίας συνδέεται με τον Διθύραμβο, έναν χορωδιακό ύμνο που εκτελούνταν προς τιμήν του κατά τη διάρκεια των εορτών του. Με την πάροδο του χρόνου, οι ψαλμωδίες αυτές έγιναν σταδιακά όλο και πιο θεατρικές.
Η κατασκευή του χρονολογείται περίπου στο 534 π.Χ., όταν εισήχθησαν στην Αθήνα οι δραματικοί αγώνες. Το Θέατρο του Διονύσου έχει ένα συναρπαστικό χρονολόγιο που είναι στην πραγματικότητα πιο περίπλοκο από ό,τι φαίνεται με την πρώτη ματιά.
Στις αρχές του, το θέατρο ήταν πολύ απλό: μια ξύλινη σκηνή και χωμάτινα καθίσματα σκαλισμένα στη νότια πλαγιά της Ακρόπολης. Με την πάροδο του χρόνου, έγινε ο κύριος τόπος διεξαγωγής των δραματικών διαγωνισμών της Αθήνας, όπου παρουσιάστηκαν έργα διάσημων θεατρικών συγγραφέων όπως όπως οι προαναφερθέντες Αισχύλος, ο Σοφοκλής, ο Ευριπίδης και ο Αριστοφάνης.
Στο πέρασμα των αιώνων, το θέατρο υπέστη πολλές επεκτάσεις και ανακαινίσεις. Η πιο σημαντική μεταμόρφωση έλαβε χώρα γύρω στον 4ο αιώνα π.Χ., όταν, υπό την επιρροή πολιτικών ανδρών όπως ο Λυκούργος, ανακατασκευάστηκε πλήρως από πέτρα. Αυτή η μνημειώδης έκδοση αντανακλούσε την πολιτιστική σημασία της Αθήνας και αντιστοιχούσε στην κληρονομιά των μεγάλων θεατρικών συγγραφέων της.
Κατά τη διάρκεια της ελληνιστικής και της ρωμαϊκής περιόδου, η σημασία του θεάτρου μειώθηκε και, τελικά, έπεσε σε αχρηστία. Επιπλέον, το θέατρο ανακαλύφθηκε εκ νέου και ανασκάφηκε εν μέρει τον 19ο αιώνα.
Το Θέατρο του Διονύσου ήταν χτισμένο σε ένα φυσικό κοίλωμα στη νότια πλαγιά της Ακρόπολης, το οποίο του παρείχε εξαιρετική ακουστική. Το θέατρο χωριζόταν σε τρία κύρια τμήματα: την Ορχήστρα, τη Σκηνή (κτίριο σκηνής) και τον χώρο των καθισμάτων του κοινού, γνωστό ως Θεάτρον ή Καβέα.
Η Ορχήστρα ήταν ο κυκλικός χώρος όπου η χορωδία εκτελούσε τα τραγούδια και τους χορούς της. Το Skene βρισκόταν πίσω από την Ορχήστρα και ήταν το κτίριο όπου έπαιζαν οι ηθοποιοί, χρησιμεύοντας ως υπερυψωμένη πλατφόρμα και σκηνικό. Ο χώρος των καθισμάτων (Cavea ) χωριζόταν σε τμήματα(cunei), με την πρώτη σειρά, γνωστή ως Proedria, να προορίζεται για τους αξιωματούχους και τους ιερείς, ενώ οι υπόλοιπες βαθμίδες ήταν ανοιχτές στο ευρύ κοινό.
Στο θέατρο του Διονύσου δόθηκαν πολλές διάσημες παραστάσεις, συμπεριλαμβανομένης της πρεμιέρας της τριλογίας Ορέστεια του Αισχύλου το 458 π.Χ., του Οιδίποδα Τύραννου του Σοφοκλή το 429 π.Χ., και η Μήδεια του Ευριπίδη το 431 π.Χ. Στο θέατρο γινόταν επίσης η γιορτή των Διονυσίων, ένα σημαντικό θρησκευτικό και πολιτιστικό γεγονός που περιελάμβανε δραματικές παραστάσεις, απαγγελίες ποίησης και μουσικούς διαγωνισμούς.
Το Θέατρο του Διονύσου περιλαμβάνει το παλαιότερο σωζόμενο πέτρινο θέατρο στον κόσμο και τη γενέτειρα του δυτικού δράματος.
Το Θέατρο του Διονύσου, που βρίσκεται στη νότια πλαγιά της Ακρόπολης στην Αθήνα, διατηρεί περίπου 20 από τις αρχικές 64-78 σειρές καθισμάτων, 67 μαρμάρινους θρόνους VIP, ανάγλυφες πλάκες της ρωμαϊκής εποχής και θεμέλια που καλύπτουν οκτώ αιώνες κατασκευής.
Κάθε σωζόμενο έργο του Αισχύλου, του Σοφοκλή, του Ευριπίδη και του Αριστοφάνη έκανε πρεμιέρα στο Θέατρο του Διονύσου από τον 6ο αιώνα π.Χ. Τα ορατά απομεινάρια αντιπροσωπεύουν στρώματα από την αρχική ξύλινη δομή του 534 π.Χ. μέχρι τις ρωμαϊκές ανακαινίσεις υπό τον αυτοκράτορα Νέρωνα γύρω στο 61 μ.Χ.
Η Cavea, ή αλλιώς το καθιστικό, του θεάτρου είναι ορατό ακόμα και σήμερα. Συγκεκριμένα, πρόκειται για τις ημικυκλικές σειρές πέτρινων καθισμάτων που κάποτε χωρούσαν έως και 17.000 θεατές.
Αυτή η ξεχωριστή γεωλογική κοιλότητα επέτρεψε στους αρχιτέκτονες να εκμεταλλευτούν τις φυσικές ακουστικές και οπτικές ιδιότητες του λόφου. Το σωζόμενο σχήμα είναι αποτέλεσμα της ανακατασκευής του Λυκούργου (338-326 π.Χ.), η οποία επισημοποίησε το αμφιθέατρο σε μια πιο απότομη, μόνιμη πέτρινη κατασκευή ικανή να χωρέσει χιλιάδες θεατές.
Το κτίριο της σκηνής, το Skene, είναι επίσης μερικώς ορατό. κατά την επίσκεψή σου στο Θέατρο του Διονύσου, μπορείτε να δείτε τα απομεινάρια των θεμελίων και τη βάση της σκηνής, όπου κάποτε έπαιζαν οι ηθοποιοί.
Ενώ η ανωδομή της ρωμαϊκής εποχής έχει χαθεί εντελώς, τα θεμέλια που χρονολογούνται από τον 5ο αιώνα π.Χ. παραμένουν. Αυτές οι πέτρες στήριζαν κάποτε τα θεατρικά μηχανήματα, συμπεριλαμβανομένου του mechane (γερανού) που χρησιμοποιούσε ο Ευριπίδης για να κατεβάζει θεούς στη σκηνή (“deus ex machina”).
Η Ορχήστρα, ή ο κυκλικός χώρος μπροστά από τη σκηνή, χρησιμοποιούνταν από τη χορωδία κατά τη διάρκεια των παραστάσεων. Η επιφάνεια στην οποία περπατάτε σήμερα είναι μια ρωμαϊκή τροποποίηση που ανέθεσε ο αυτοκράτορας Νέρωνας γύρω στο 61 μ.Χ. Διαθέτει ένα πεζοδρόμιο από ποικιλόχρωμες μαρμάρινες πλάκες τοποθετημένες σε ένα κεντρικό μοτίβο ρόμβου.
Ακριβώς στο κέντρο της ορχήστρας βρίσκονται τα ερείπια της θυμέλης, του βωμού που ήταν αφιερωμένος στον Διόνυσο. Πριν από κάθε δραματική παράσταση, οι επίσημοι έδιναν σπονδές εδώ στον θεό του κρασιού και της έκστασης. Η παρουσία του βωμού υπογραμμίζει ότι το αρχαίο θέατρο ήταν πρωτίστως τελετουργικό θρησκευτικό γεγονός και όχι κοσμική ψυχαγωγία.
Το Theatron (“τόπος θέασης”) χαρακτηρίζει τα κλιμακωτά ασβεστολιθικά καθίσματα που υψώνονται από την ορχήστρα.
Σήμερα σώζονται περίπου 20 από τις αρχικές 64-78 σειρές. Τα καθίσματα είναι σκαλισμένα από ασβεστόλιθο του Πειραιά, με κάθε πάγκο να έχει βάθος περίπου 33 εκατοστά και χαραγμένες γραμμές να σηματοδοτούν ένα περιορισμένο πλάτος 16 ιντσών ανά θεατή. Το σωζόμενο κατώτερο τμήμα (ima cavea) συγκρατούσε το σύνολο των πολιτών, ενώ το χαμένο ανώτερο τμήμα (summa cavea) εκτεινόταν μέχρι το βράχο κάτω από τον Παρθενώνα.
Τα Prohedria είναι τα 67 μαρμάρινα VIP καθίσματα που βρίσκονται στην πρώτη σειρά αμέσως γύρω από την ορχήστρα. Οι θέσεις αυτές προορίζονταν για ιερείς, άρχοντες (δικαστές) και διακεκριμένους πολίτες. Σε αντίθεση με τους ασβεστολιθικούς πάγκους που βρίσκονται πίσω τους, αυτοί οι θρόνοι διαθέτουν άνετες πλάτες και μπράτσα σχεδιασμένα σε στυλ κλισμού. Ενώ τα σημερινά φυσικά καθίσματα είναι σε μεγάλο βαθμό αντίγραφα της ρωμαϊκής εποχής (1ος αιώνας π.Χ.-1ος αιώνας μ.Χ.), διατηρούν τη μορφή των παλαιότερων ελληνικών πρωτοτύπων.
Ο κεντρικός θρόνος στη σειρά Prohedria ανήκει στον αρχιερέα του Διονύσου Ελευθέρου. Αυτό το κάθισμα είναι μεγαλύτερο και πιο περίτεχνο από τα άλλα, σκαλισμένο από εξαιρετικής ποιότητας πεντελικό μάρμαρο.
Λεπτομερή ανάγλυφα γλυπτά διακοσμούν τον θρόνο, όπως τσαμπιά σταφυλιών, σάτυροι και πόδια λιονταριών, που συμβολίζουν τη θεότητα. Μια ευανάγνωστη επιγραφή στη βάση προσδιορίζει τον κάτοχο ως “Ιερέα του Διονύσου του Απελευθερωτή”. Το κάθισμα αυτό τοποθετούσε τον ιερέα ως εκπρόσωπο του θεού, “φιλοξενώντας” ουσιαστικά τη γιορτή.
Ο Κατατόμος είναι η μνημειώδης κάθετη τομή στο βράχο της Ακρόπολης που βρίσκεται ψηλά πάνω από τις σωζόμενες σειρές. Αυτή η τεχνητή απόκρημνη επιφάνεια σηματοδοτεί το αρχικό άνω όριο της χωρητικότητας των θέσεων του θεάτρου. Ο απότομος βραχώδης τοίχος αποτελεί απόδειξη της τεράστιας κλίμακας του αρχαίου αμφιθεάτρου, το οποίο κάποτε εκτεινόταν πολύ ψηλότερα από ό,τι υποδηλώνουν τα σημερινά ερείπια.
Κοντά στο θέατρο, το Χορευτικό Μνημείο του Θρασύλλου (320 π.Χ.) είναι ένα καλοδιατηρημένο μνημείο που χτίστηκε σε ανάμνηση μιας νίκης σε χορωδιακό διαγωνισμό. Διαθέτει περίτεχνα σκαλίσματα και ανάγλυφα που απεικονίζουν σκηνές από τον διαγωνισμό.
Το Ιερό του Διονύσου Ελευθέρου βρίσκεται ακριβώς νότια του θεατρικού συγκροτήματος. Αυτός ο ιερός περίβολος στεγάζει τα θεμέλια δύο ναών: του αρχαϊκού ναού (6ος αιώνας π.Χ.), όπου βρισκόταν το ξύλινο λατρευτικό άγαλμα του θεού, και του μεταγενέστερου ναού (4ος αιώνας π.Χ.), που χτίστηκε για να στεγάσει ένα άγαλμα από χρυσό και ελεφαντόδοντο από τον Αλκαμένη. Τα ερείπια αυτά σηματοδοτούν το σημείο της τελετουργικής αφετηρίας της γιορτής.
Το εισιτήριο της Ακρόπολης παρέχει στους επισκέπτες πρόσβαση στον αρχαιολογικό χώρο της Ακρόπολης και τις πλαγιές της, όπως ο Παρθενώνας, το Θέατρο…
Ο Παρθενώνας είναι ένα εμβληματικό σύμβολο του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού και ένα αριστούργημα της κλασσικής τέχνης….
Στην Ακρόπολη της Αθήνας, υπάρχει ένας εντυπωσιακός και γνωστός αρχαίος ελληνικός ναός που ονομάζεται…
